Diz Protez Ameliyatı
Prof. Dr. Murat Bezer Anlatıyor...

Diz Protez Ameliyatı

Diz Artroplasti (Diz Eklem Protezi)

Diz artroplastisi diz ekleminde artrite bağlı şiddetli ağrısı olan hastalarda ağrıyı dindirmek, eklem hareket açıklığını sağlamak ve yaşam kalitesini arttırmak için yapılan bir cerrahi işlemdir. Ameliyattan önce hastalara genellikle uzun süreli cerrahi dışı tedaviler (ağrı kesici ilaçlar, eklem içi uygulanan enjeksiyonlar, egzersiz, aktivite kısıtlamaları, fizik tedavi ve rehabilitasyon) uygulanmış olup hastanın yaşam kalitesinde ağrı şiddetinde azalma sağlanamamıştır.

Kireçlenmede hastalar ilk olarak ağrıdan şikayet ederler. Ağrı öncelikle uzun süre ayakta kalındığında ve yürüyüş sonrası meydana gelir. Zaman içerisinde ağrı daha kısa aktivitelerle kendini göstermekte ve daha uzun süre devam etmektedir..

Ağrıyla devamlı bir hal almasıyla birlikte hastaların hayat kalitesinde düşme gözlenir. İlerleyen zamanlarda hastalar evden çıkmakta zorlanmaya başlar.Dizde meydana gelen kireçlenme, diz kapağı kemiğinin arkasında veya eklemde (uyluk kemiği ile kaval kemiği arasında yer alan eklem) veya her ikisinde birden olabilir.

Diz eklemi üç kompartmandan oluşmaktadır. Eğer bu kompartmanlardan ikisinde artrit bulguları var ise bu durumda total diz protezi uygulanmalıdır.Eğer artrit yalnızca bir kompartmanda sınırlı ise minimal invazif kısmi diz protezi (unikompartmantal diz protezi) tercih edilmelidir.

Total Diz Protezi

Yıpranmış olan eklemin her iki yüzünün, metal ve polietilenden yapılan, ağrısız şekilde eklem hareketine izin verecek şekilde özel parçalar ile kaplanarak yapay bir eklem meydana getirilmesidir.
Eklemi meydana getiren üç kemiğin (femur, tibia ve patella) birbirleriyle temas halinde olan yüzlerindeki aşınmaya uğramış kıkırdak dokusu, kemik tabakası ile birlikte kesilerek çıkarılır, ardından ölçü ile belirlenen uygun boyutlardaki protez parçaları, dolgu maddesi olarak kullanılan ve polimetil metakrilat olarak adlandırılan kemik çimentosu ile hazırlanmış kemik yüzeylere tutturulur. Bu yöntemle eklem yüzleri, metal ve plastikten yapılmış parçalarla yeniden kaplanmış olur.

Ertesi gün diz hareketlerine başlanır ve destekle ayağa kalkılır. Oda ve koridor içinde rahat yürüyebilir hale geldiğinizde hastaneden taburcu olabilirsiniz. Bu süre, hastadan hastaya farklılık gösterebilir ve 3 ile 7 gün arasında değişebilir.
Hastanın 60 yaş üzerinde olması tercih edilir, ancak romatoid artrit, böbrek yetmezliği ve osteonekroz gibi özel durumlarda daha erken yaşlarda da protez uygulanabilir.
Diz protezinin uyumu mükemmel olup, ömrü hayat kalitesinin etkilemeyecek şekilde 25-30 yıla kadar uzamıştır. Diğer yandan 50 yaş altındaki insanlarda diğer tedavi yöntemleri sonuna kadar denenmelidir. 50-60 yaş arası koruyucu tedavi yöntemleri avantajlı olabilir. 60 yaş üzeri rahatlıkla uygulanabilir.

Unikompartmantal (Yarım) Diz Protezi

Kısmi bir dizin avantajı, hasarsız olan kıkırdağı muhafaza ederken dizin yalnızca hasarlı kıkırdağını kaplar. Bu prosedürün faydaları daha küçük bir yara, daha hızlı bir iyileşme ve daha az kemik çıkarılmasını kapsar.
Yarım protez eklemin sadece hasta olan bölümünü tedavi eder. Böylece sağlıklı kısım feda edilmemiş olur. Bu yüzden bu ameliyat diğer proteze göre daha erken yapılabilir ve hastaya rahatlık sağlar.

Total diz protezi ile karşılaştırıldığında, avantajları arasında yüksek oranda hasta tatmini, daha kısa operasyon süresi, hastanede daha kısa yatış süresi, minimal olarak kabul edilebilecek kan kaybı, daha az enfeksiyon oranına sahip olması, diz kinematiğini çok daha normale yakın oranda sağlaması, ameliyat sonrası iyileşmeyi daha erken sağlaması, daha iyi hareket açıklığı sağlaması bulunmaktadır.

Kinespring İmplant Sistemi

Kinespring yönteminde, diz kireçlenmesinde etkilenmiş ekleme biten yükün dağıtılması ve absorbe edilmesi amaçlanmıştır. Ekleme binen yük azaltılarak eklem hareket açıklığının korunmasının yanında, eklem kıkırdağı korunmaktadır.
Protez ameliyatlarının aksine, bu işlem esnasında kemik doku ve kıkırdak doku çıkarılmaz. Cilt altına, eklemi oluşturan iki kemiğe yerleştirilen iki küçük plak ve bu iki plağı birbirine bağlayan bir yay sisteminden oluşmaktadır.

Diz eklemine yerleştirilen yay sayesinde yük dağılımı dengelenmektedir. Hasta, diz eklemini düz hale getirdiğinde ve üzerine ağırlık verdiğinde yay gerilir ve ekleme binen yükü dağıtır. Diz eklemi büküldüğünde, yay rahatlar ve pasif hale gelir. İşlem sonrası, hastaların büyük çoğunluğunda kireçlenmeye bağlı olan ağrılarda dinme gözlenir. Ameliyattan sonra iki hafta içerisinde, hasta dizine tam yük verecek hale gelir.

Revizyon Diz Protezi

Son yıllarda total diz protezi uygulamalarındaki artış ile birlikte revizyon gerektiren olguların sayısında da artış olmaktadır. Tüm diz protezi uygulamalarının yaklaşık % 5’ine takip eden dönemde revizyon gerekebilir.

Revizyon nedenleri arasında; enfeksiyon, dizilim bozukluğu, , travma, gevşeme, nedeni tespit edilemeyen ağrı belirtilebilir.

Son yıllarda total diz protezi uygulaması sonrası derin enfeksiyon oranı % 1-2 olarak bildirilmektedir. Enfeksiyon tedavisinde tek veya iki aşamalı revizyon cerrahisi uygulamaları yapılabilir.


• Hastadan hastaya farklı olmakla beraber hastalar 2-4 hafta arasında yürüteç veya baston kullanırlar • Destek kullanmadan yürümeye yavaş yavaş geçilir.
• Total diz protezi ameliyatı ameliyat kesisi farklı şekillerde kapatılabilir. • Eğer cilt dışında dikişler kullanılmışsa ameliyat sonrası 2 hafta sonra dikişler alınır. • Emilebilen dikişler ile kesi kapatılmışsa (estetik dikiş) dikiş alınmasına gerek yoktur.
• Ameliyat kesisinden dışarı bir sızıntı yoksa 1 hafta sonra bandaj çıkarılabilir.
• Ameliyattan 3 gün sonra yarada bir akıntı yoksa hasta doktoruna danışarak duş alabilir.
• 4 hafta sonra denize ya da havuza girebilir. • Mutlaka doktor onayı alınmalı ve yaranın sorunsuz olduğundan emin olunmalıdır.
• Ameliyat sonrası ilk günün ağrısız geçmesi için hastanede kuvvetli ağrı kesiciler kullanılır. • İlk hafta sonrasında genelde basit ağrı kesiciler (parol, ibuprofen) yeterli hale gelir.
• Hastadan hastaya değişmekle birlikte ameliyat sonrasında 3-4 gün hastanede kalmak gerekir.
• Evet • Diz protezi ameliyatı sonrası fizik tedavi iyi sonuç almak için şarttır. • Haftada 3-4 kez fizik tedavi seansı uygulanmalıdır.
• Dizi düzleştirmeye çalışmak ve tam kırmaya yönelik egzersizler yapılabilir. • Ayak bileği altına bir rulo havlu koyup dizi yatağa doğru bastırmak dizi düzleştirmek için faydalı bir egzersizdir. • Sandalye, koltuk ya da egzersiz bisikletinde dizi kırmaya çalışmak da dizin kırılma açısını artırmada faydalıdır.
• 2 ay sonrasında çömelmek mümkündür. Çömelme kabiliyeti zaman içinde daha da artar.
• Evet • Başlangıçta ameliyatsız tarafla merdiven çıkılır, ameliyatlı tarafla inilir. • Diz güçlendikçe (1 ay sonrasında) normal bir şekilde merdiven inilip çıkılabilir.
• 70° dizi kırmak (fleksiyon) düz zeminde yürümek için yeterlidir. • Merdiven çıkmak için 90° dizi kırmak (fleksiyon) gerekir. • Merdiven inmek için 100° dizi kırmak (fleksiyon) gerekir. • Alçak bir koltuktan rahat kalkmak için 105° dizi kırmak (fleksiyon) gerekir. • İyi bir diz fonksiyonu için dizin tam düz olabilmesi (ekstansiyon) gerekir.
• Her hastanın diz hareket açıklığı farklı olmakla beraber çoğu hasta 4-6 hafta sonrasında en az 90° fleksiyon elde eder. • Bu kırma açısında fizik tedavinin devamıyla açı artışı da sürer. Eğer kırma açısı 4 hafta sonrasında 70 ° altında ise mutlaka ameliyatı yapan doktor bilgilendirilmelidir.
• Çoğu hastada bacak boyu değişmez. • Nadiren özellikle dizde «O ya da X şekilli çarpıklığı» olan hastalarda protez ameliyatıyla birlikte çarpıklık da düzeltildiği için az uzama olabilir.
• Evet • Bu durumda antibiyotik koruması için mutlaka doktorunuzla konuşmalıdır. • Ameliyat sonrası ilk 6 hafta diş temizliği ve acil olmayan diş işlemleri yapılmamalıdır.
• Bazen hastalar erken dönemde depresif hissedebilirler. • Hareketin ameliyat sonrası kısıtlanması, konfor kaybı, başkalarına bağımlı olmak, ilaçların yan etkisi sebep olabilir. • Günlük aktivitelere döndükçe depresif ruh hali kaybolur.
• Soğuk algınlığı ya da nezle için (virüs hastalıkları) gerekmez. • Ama bakteri enfeksiyonları (iltihaplı bademcik gibi) olduğunda doktorunuza danışarak antibiyotik kullanmak gerekebilir. Bu kana karışan mikrobun kanla proteze gitmesini engeller.
• Uykusuzluk sık bir şikayettir. • BenadryI veya melatonin ilaçlarının doktora danışılarak kullanımı işe yarayabilir.
• Taburculuktan 1 ay sonra mutlaka ameliyatı yapan doktora gidilmelidir. • Ameliyat sonrası 3. ay 6. ay 1. yıl ve sonrasında yılda bir kez hayat boyu hastaların takip edilmesi gereklidir.
RANDEVU TALEP EDİN
BİLGİLERİNİZİ BIRAKIN SİZİ ARAYALIM